Kalemegdan i Beogradska
tvrđava
Najstariji delovi Beogradske trvđave potiču iz prvog veka NE, kada
je tu bilo rimsko vojno utvrđenje. Sama tvrđava (podeljena na donji
i gornji grad) i njena okolina (kalemegdanski park) nalaze se na
ušću reke Save u Dunav, što danas znači fantastičnu panoramu, ali je
nekada bilo ključni uzrok stalnih okupacijai ratovanja oko ove
strateške tačke. Upravo zbog toga Kalemegdan danas svedoči o mnogo
vekova različitih klutura i umetnosti njegovih osvajača.
Za detaljnu turu svega što treba videti na Kalemegdanu treba
izdvojiti skoro ceo dan; ako ste kratki sa vremenom, i te kako vredi
prošetati sat vremena Kalemegdanom do reka. Najlakši način da do
tamo stignete je da Knez Mihailovom prošetate do samog kraja ulice,
gde je ulaz na Kalemegdan.
Prvo utvrđenje ovde
su osnovala keltska plemena u trećem veku pre nove ere, pod
imenom Singidunum. Kasnije su usledili Rimljani i IV legija
Flaviusa, i građansko naselje pored tvrđave polako je počelo da
se razvija. Međutim, Singidunum su 441. potpuno zbrisali Huni.
Grad je obnovio car Justinijan, koji je Kalemegdan opremio jakim
zidinama (Beograd je u to vreme bio deo Vizantijskog carstva).
Slovensko ime Boegrad prvi put je zabeleženo u IX veku.
Beograd je u srpske ruke pao tokom vladavine kralja Dragutina u XIII veku, ali
se najviše razvio za vreme despota Stefana Lazarevića, koji je i
osnivač srpske prestonice. On je stvorio jaku ekonomsku,
društvenu i obrazovnu osnovu grada. Beograd ubrzo postaje
najveća srpska naseobina, a Stefan Lazarević na gornjem gradu
zida sebi tvrđavu. Nakon njegove smrti, Beograd ponovo osvaja
Austrougarska i on postaje jedan o retkih gradova koji uspeva da
spreči dalji prodor Turaka na sever.
Beograd se prvi put
uspešno odbranio od Turaka 1440, a drugi put 1456. u čuvenoj
bici "Antemurale Christianitatis" (odbrana hrišćanstva), u kojoj
je Janos Hunyadi (SIbinjanin Janko) porazio sultana Mehmeda II.
Ipak, Turci 1521. osvajaju Beograd i grad ostaje u turskim
rukama narednih 150 godina.
Godine 1688.
Beograd na kratko opet pada u austrijske ruke, a pobeda 1717.
dopušta im da počnu da razvijaju grad. Stilovi su se promenili i
izgled grada je iz orijentalnog prešao u barokni. Postavljena je
nova odbrambena struktura iz koje datira i današnji zvezdast
oblik tvrđave. Beograd se u to vreme smatrao neosvojivim -
nažalost, Austrija je grad izgubila sporazumom 1739. godine i ne
želeći da ostavi Turcima tajne savremene arhitekture, povlačeći
se je sistematski razorila grad. Poslednje veliko osvajanje
grada dogodilo se 1807. tokom Prvog srpskog ustanka, a Turci su
1867. konačno predali grad srpskom predvodniku Mihailu
Obrenoviću.
U svojoj dugoj i
krvavoj istoriji, Beograd je rušen preko 40 puta, što se i vidi
u današnjem izgledu tvrđave. Na određenim mestima može se videti
nekoliko slojeva zidina različite građe koji potiču iz ivrlo
različitih istorijskih perioda.
Povratak na
naslovnu stranu. |
